Πως οι Οινιάδες “έχασαν” από τη Ναύπακτο τη Ναυμαχία του 1571;

 

Πως οι Οινιάδες “έχασαν” από τη Ναύπακτο τη Ναυμαχία του 1571;

* Γράφει ο Λίνος Υφαντής στο iaitoloakarnania

Εικόνα: Card Postal από την απόδοση τιμών το 1571 στο χώρο της Ναυμαχίας.

Η Ναυμαχία της Ναυπάκτου ή των Εχινάδων αποτέλεσε μια νίκη παγκοσμίου βεληνεκούς των Χριστιανικών δυνάμεων έναντι των Οθωμανών το 1571. Έλαβε χώρα στις θάλασσες της Αιτωλοακαρνανίας, ωστόσο η ακριβή της τοποθεσία ήταν στον κόλπο του ακρωτήριου του Παλιοπόταμου (scrofa) των Οινιαδών μεταξύ της σημερινής περιοχής ΊΧΘΥΚΑ - Διόνι - Οξειά, και όχι της Ναυπάκτου όπως επικράτησε να λέγεται. Πως όμως οι Οινιάδες “έχασαν” το προνόμιο να έχουν τον πρώτο λόγο στις επετείους από την ιστορική αυτή ναυμαχία;

Η λογική της διπλής γιορτής Ναυπάκτου-Οινιαδών

Η καθοριστική απάντηση βρίσκεται στο τελετουργικό και κάποιες κρίσιμες κινήσεις των τελευταίων 50 χρόνων.

Ήταν το έτος 1971, τότε που η Ισπανία γιόρταζε με περηφάνεια τα 400 χρόνια από τη Ναυμαχία. Η στιγμή αυτή συνέπεσε με την τάση της εποχής να δίνεται έμφαση στην εθνικο-ιστορική μνήμη αλλά και με τις ενέργειες επιφανών Ναυπακτίων όπως του Γεώργιου-Αθανασιάδη Νόβα, ο οποίος ως πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών εκφώνησε λόγω ενώπιων Ελλήνων, Ισπανών και Ιταλών εκπροσώπων. Έτσι το έτος εκείνο έγιναν εκδηλώσεις και στη Ναύπακτο αλλά και στο σημείο της Ναυμαχίας στο ακρωτήριο Σκρόφα Οινιαδών, όπου εμφανίζεται ο Νόβας στην παραπάνω φωτό με πλοίο του πολεμικού ναυτικού να αποδίδει τιμές.

Η τελική “επικράτηση” της Ναυπάκτου

Η τάση αυτή συνεχίστηκε και στη μεταπολίτευση όπου η τότε κρατική τηλεόραση (Υ.ΕΝ.Ε.Δ.) έκανε εκτενή αφιερώματα στη Ναυμαχία τα έτη 1979-1980. Καθοριστικά όμως την πλάστιγγα υπέρ της Ναυπάκτου έδωσε το υπ’ αριθμόν 599/1981 Προεδρικό Διάταγμα “περί καθιερώσεως δημοσίας εορτής εις τον Δήμον Ναυπάκτου” ύστερα από πρόταση του τότε Αιτωλοακαρνάνα Υπουργού Εσωτερικών της Κυβέρνησης Ράλλη Χριστόφορου Στράτου και που υπέγραψε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής. Μπορεί ο Στράτος να είχε ως προταρχικό στόχο τη θεσμοθέτηση των γιορτών,χ ωρίς να έχει σκεπτικό να “ρίξει” ένα μέρος έναντι του άλλου, ωστόσο το Προεδρικό Διάταγμα καθόριζε ρητά ως τόπο διεξαγωγής των γιορτών τη Ναύπακτο.

Από τότε και στο εξής ο Δήμος Οινιαδών ως “Καποδιστριακή οντότητα” έκανε κάποιες προσπάθειες να στήσει ένα μνημείο στο σημείο της Ναυμαχίας και να γίνεται έστω ένα τελετουργικό εκεί χωρίς όμως να υπάρξει αποτέλεσμα. Ανάλογη συνέχεια δεν υπήρξε και στην εποχή του Καλλικράτη όταν η περιοχή εντάχθηκε στον ευρύτερο Δήμο Ι.Π. Μεσολογγίου, ίσως γιατί το Μεσολόγγι είχε ως απόλυτη προτεραιότητα το σημαντικό χρέος υλοποίησης των γιορτών της Εξόδου.

Η Ναυμαχία της Ναυπάκτου είχε ήδη χαθεί, ίσως πολύ πριν από το 1971, από τους τότε συγγραφείς, οι οποίοι στην πλειοψηφία τους την αναφέραν έτσι και όχι ως ναυμαχία των “Εχινάδων” η κάτι παρεμφερές. Συν τοις άλλοις, η Ναύπακτος δεν είχε το χρέος διοργάνωσης εορτών ιστορικού ενδιαφέροντος όπως το Μεσολόγγι, οπότε de facto αναδείχθηκε ως δικαιούχος της διαχείρισης της μνήμης του συγκεκριμένου γεγονότος έστω και να έγινε πολλά χιλιόμετρα δυτικότερα. Ωστόσο η λογική της ανέγερσης μνημείου και της διεξαγωγής μέρος του τελετουργικού στον χώρο της Ναυμαχίας στη Scrofa Οινιαδών ίσως δεν θα έβλαπτε κανέναν αλλά θα αναδείκνυε το γεγονός ακόμα περισσότερο.

Για το ιστορικό των εκδηλώσεων και όχι για τη θέση που εκφέρεται στο άρθρο αξιοποιήθηκαν πληροφορίες από:

Μαρία Κ. Μαραγκού, Τελετουργικές αναπαραστάσεις και Διαχείριση του Ιστορικού Παρελθόντος στο παρόν.

Η περίπτωση της Ναυμαχίας της Ναυπάκτου. Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Φιλοσοφική Σχολή. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα: Νεώτερη και σύγχρονη ελληνική κοινωνία, ιστορία-λαϊκός πολιτισμός”.

Υ.Γ "Οινιαδών Ανάπτυξις" - ΑΜΚΕ:

Μήπως για χάρη αποκαταστάσεως της ιστορικής αλήθειας αλλά και ανάδειξη του σημείου της μάχης θα έπρεπε οι επετειακές εκδηλώσεις της συγκλονιστικής Ναυμαχίας να ξεκινούν με μέριμνα των Δήμων Ναυπακτίας και Μεσολογγίου με επιμνημόσυνες δεήσεις, ρίψεις στεφάνων και ομιλίες στο ακριβές σημείο της μάχης στις Οινιάδες στο Δέλτα του Αχελώου; (Ως έπρεπε βάση και του διατάγματος) Και στη συνέχεια να ξεκινούν οι λαμπρές εκδηλώσεις στην προσφιλή Καστροπολιτεία της Ναυπάκτου, που ήταν τότε η έδρα των ηττημένων Οθωμανών, δίνοντας ακόμη μεγαλύτερο συμβολισμό στις εκδηλώσεις; Μήπως έπρεπε η Δ.Ε Οινιαδών και ο Δήμος Ι.Π. Μεσολογγίου να αναλάβουν την ανέγερση δυο συναφών μνημείων στα δύο εγγύτερα στη μάχη σημεία, δηλαδή την περιοχή του ΊΧΘΥΚΑ - Μπούκας και την νοτιότερη άκρη της παραλίας Διόνι που απλώνεται ευθύς στο πέλαγος μπροστά απ την Οξειά;;

Αξίζει να σημειωθεί ότι την τελευταία εξαετία με πρωτοβουλία ιδιώτη και τοπικών φορέων λαμβάνουν χώρα επετειακές εκδηλώσεις στο σημείο της Ναυμαχίας αλλά ως ώρας, η πολιτεία δεν έχει αναλάβει ακόμη την ευθύνη της για την αναβάθμιση των εορτασμών αυτών στις Οινιάδες και τη θεσμοθέτηση ως τοπικής εορτής για την Δ.Ε Οινιαδών

facebook Οινιαδών Ανάπτυξις

Share on Google Plus