Ομιλία Δημήτρη Στρατούλη για το βιβλίο της Ουρανίας – Μαρίας Μαμασούλα «Το σημείο Θραύσης», εκδόσεις ΠΗΓΗ.

 

Καλησπέρα σε όλες και όλους σας 

Ευχαριστώ από καρδιάς τη συγγραφέα, Ουρανία – Μαρία Μαμασούλα, τη Νίνα, όπως τη φωνάζουν οι γονείς και οι φίλοι της, που με κάλεσε να μιλήσω για το πρώτο της λογοτεχνικό βιβλίο με τίτλο «Το σημείο Θραύσης», των εκδόσεων ΠΗΓΗ.

Ένα βιβλίο συναρπαστικό, που μας καθηλώνει από τις πρώτες  γραμμές του, με την πυκνή σε νοήματα, προβληματισμούς, αξίες και μηνύματα, φρέσκια και εκφραστική λογοτεχνική γραφή της. Ερωτικό και παράλληλα βαθιά πολιτικό βιβλίοι, αυστηρά καταγγελτικό της εκμετάλλευσης του ανθρώπου και του περιβάλλοντος από τους οικονομικά και πολιτικά ισχυρούς του πλανήτη μας.

Διαπερνιέται από βαθιά πίστη στη δύναμη της συνείδησης, στη φιλία και στην  αλληλεγγύη, με ενδιαφέρουσες αναφορές στην επιστήμη, στην τέχνη, στον πολιτισμό και στην παράδοση. 

Οι βασικοί ήρωες του βιβλίου, ο ζωγράφος ΄Ασγκερ και η γεωλόγος Άννα, είναι δύο νέοι από διαφορετικούς τόπους και κόσμους, με διαφορετικές καταβολές και βιώματα. Έχουν, όμως, κάτι κοινό. Κουβαλούν το βάρος των ενοχών τους για αυτό που έκαναν ή που δεν έκαναν σε μία διαφορετική για τον καθένα κρίσιμη στιγμή. Ενοχές για την φυγή και τη σιωπή τους, όταν η συνείδησή τους τούς υπαγόρευε να μείνουν, να μιλήσουν και να αντιδράσουν.
Οι ζωές τους ξεδιπλώνονται παράλληλα, μέχρι που οι δρόμοι τους ενώνονται, έχοντας
κατασταλάξει, μέσα από τις τραυματικές εμπειρίες τους και από μια πορεία αυτογνωσίας,
αναζήτησης και συνειδητοποίησης, για το τι θέλουν για τον εαυτό τους και για τον κόσμο. Για το πώς θέλουν να δουλέψουν, να δημιουργήσουν, να ερωτευτούν και να ζήσουν.
Μία καταστροφική έκρηξη ηφαιστείου, το πάθος και η ευθύνη για τη δουλειά τους και ο
σεβασμός τους για τη φύση και τον άνθρωπο, τους φέρνουν “μαζί” και τους οδηγούν
στην κάθαρση και στην ελπιδοφόρα διέξοδο.

Ξεκινώντας από τον τίτλο του, το στίγμα του βιβλίου δίνουν φράσεις με μεγάλο ειδικό
βάρος, όπως: “Σημείο θραύσης της συνείδησης”, “εσωτερική έκρηξη”, “ηθικό ρήγμα”, “ σιωπηλή συνενοχή”, “καθρέφτης αισθημάτων”, “εσωτερικοί δαίμονες”, “οι φυσικές καταστροφές είναι για να μάθουμε και να προλάβουμε μελλοντικές τραγωδίες”, “η μηδαμινή αξία της ανθρώπινης ζωής σε περιβάλλον που το κέρδος  κυριαρχούσε”...
Το βιβλίο χαρακτηρίζεται από έντονες αντιθέσεις με μια διαρκή εναλλαγή εικόνων και συναισθημάτων. Από τη μια η φυσική ομορφιά και η γαλήνη και από την άλλη η ολέθρια μανία της φύσης. Από τη μια η ζωή και η ήρεμη καθημερινότητα και από την άλλη ο κίνδυνος και η ανασφάλεια. Από τη μια η ανεμελιά και η ζωντάνια της νιότης και από την άλλη ο εφιάλτης, ο θάνατος, η ενοχή. Από τη μια η δυστυχία και η απόγνωση και από την άλλη η αποφασιστικότητα, η αντοχή και η ικανότητα του ανθρώπου να επιβιώνει και να προσαρμόζεται στις δύσκολες συνθήκες. Από τη μια το παραδεισένιο φυσικό περιβάλλον κι από την άλλη η καταστροφική ανθρώπινη παρέμβαση με κριτήριο το κέρδος. Από τη μια η προκλητική αυθαιρεσία του ισχυρού και από την άλλη η εξοντωτική εκμετάλλευση του αδύναμου. Από τη μια η φτώχια και από την άλλη τα παράνομα και πρκλητικά υπερκέρδη. Από τη μια η ανθρωπιά και από την άλλη ο κυνισμός και η κτηνωδία. Από τη μια η φωνή της συνείδησης και από την άλλη η φωνή του συμφέροντος. 

Ξεχωρίζω την πιο κάτω χαρακτηριστική αντίθεση από το κεφάλαιο του βιβλίου
“Ανάμεσα στους λύκους”: “Η πυκνή βλάστηση, γεμάτη ζωντάνια και χρώματα,
αντιπαραβαλλόταν με τα χωματένια κτήρια και τις αντλίες που ξεπηδούσαν από τη γη, μια μαρτυρία της αδιάκοπης ανθρώπινης προσπάθειας να εκμεταλλευτεί τους φυσικούς
πόρους”.
Η συγγραφέας παρουσιάζει με τρόπο καθηλωτικό τις σκηνές, αφενός της “καταστροφής”
από την έκρηξη του ηφαιστείου και αφετέρου του “εγκλήματος” σε βάρος του εργάτη και του περιβάλλοντος, που αποτελούν τον κορμό του βιβλίου της, καθώς και τα
συναισθήματα των κεντρικών ηρώων της, προπαντός τα βασανιστικά ηθικά τους
διλήμματα σε αυτές τις δραματικές καταστάσεις, που σημάδεψαν καθοριστικά τη ζωή
τους.
Περιγράφει γλαφυρά τα εξωτερικά χαρακτηριστικά, αλλά και τους χαρακτήρες των προσώπων του βιβλίου της, επικεντρώνοντας σε αυτό που εκπέμπει το πρόσωπό τους και ιδίως τα μάτια τους.

Μας σαγηνεύει με τις λυρικές περιγραφές των φυσικών και οικιστικών τοπίων,
κεντρίζοντας τη φαντασία μας και μεταφέροντάς μας νοερά στα μέρη που αναφέρει.
Ξεδιπλώνει πλευρές της καθημερινή ζωής στη Νιγηρία και στην Ισλανδία, ιδιαίτερα για
τις συνήθειες και τις παραδόσεις των ανθρώπων στις χώρες αυτές (ενδυμασία,
ψυχαγωγία, εργασία, διαμονή, διατροφή, τέχνη, μύθους κ.λ.π.).

Μας δίνει ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τις γεωτρήσεις και τις σεισμικές έρευνες και αναλύσεις
για τον εντοπισμό νέων κοιτασμάτων πετρελαίου, μαζί με ανατριχιαστικές αποκαλύψεις
για τις απάνθρωπες και παράνομες κερδοσκοπικές δραστηριότητες και πρακτικές των πετρελαϊκών εταιρειών.

Ενδιαφέρουσες είναι και οι πληροφορίες για τα ηφαίστεια, για τη μελέτη τους και για
τους τρόπους που οι τοπικές κοινωνίες συμβιώνουν με αυτά και αντιμετωπίζουν τις
συνέπειες από τις εκρήξεις τους.

Θεωρώ πολύ θετικό και αισιόδοξο, ότι το βιβλίο, παρά τις καταστροφές, το διατρέχει σαν αχτίδα φωτός η ελπίδα. Πρέπει να τα καταφέρουμε” είπε ο Άσγκερ στον μικρό αδελφό του, καθώς έφευγαν με το πλοίο από το φλεγόμενο νησί. Και η Άννα, “με την καρδιά της γεμάτη ελπίδα προχωρούσε στον δρόμο έτοιμη να αγκαλιάσει την επόμενη φάση της ζωής της”, μετά την πρόταση του καθηγητή της για να συμμετάσχει στις σεισμικές μελέτες που την έφεραν κοντά στον Άσγκερ. 

Ο Άσγκερ και η Άννα κατάφεραν να φτιάξουν τη ζωή τους, “μια ζωή γεμάτη νόημα”, όπως τους όριζε η συνείδησή τους. Η ενοχή τους έγινε “η κινητήρια δύναμη για κάτι θετικό”. 

Και σε μας τους αναγνώστες του βιβλίου δημιουργήθηκε η βάσιμη ελπίδα ότι με τη συνδρομή και του Έρωτα, οι ενοχές τους, που τις μοιράστηκαν, θα ελαφρύνουν και οι πληγές τους θα επουλωθούν.

Η συγγραφέας, προβληματίζεται και αναζητά διεξόδους, που διαπερνιόνται από τις αξίες της ελευθερίας, της προστασίας του περιβάλλοντος, της ισότητας, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της συμπερίληψης και αλληλεγγύης.

Παράλληλα, μας προκαλεί προβληματισμό και μας ωθεί σε αναστοχασμό, για το πώς να μάθουμε περισσότερα για τα θέματα στα οποία αναφέρεται και για το πώς θα μπορούσαμε να ενεργοποιηθούμε για να σταματήσει η εκμετάλλευση και η καταστροφή του ανθρώπου και της φύσης από τα μεγάλα και αδηφάγα πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα.
Με αυτή την έννοια, η Νίνα έχει ως συγγραφέας τη δική της συμβολή στη
συζήτηση που γίνεται εγχώρια και διεθνώς γι’ αυτά τα μεγαθέματα
της εποχής μας και του μέλλοντος του ανθρώπου και του πλανήτη μας.
Για αυτούς τους λόγους, θεωρώ ότι «ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΘΡΑΥΣΗΣ» είναι ένα εξαιρετικό λογοτεχνικό, αλλά, ταυτόχρονα, και πολιτικό, φιλοσοφικό, κοινωνικό, ανθρωπολογικό και κοινωνιολογικό βιβλίο, που αξίζει, πραγματικά, να διαβαστεί και να διαδοθεί. 

Διαβάζοντας, το βιβλίο της Νίνας μου εμπεδώθηκε ακόμα περισσότερο η διαμορφωμένη, μετά από μία μακρόχρονη επιστημονική και πολιτική διαδρομή, άποψή μου για το ποια είναι η ελπιδοφόρα διέξοδος.

Ότι μόνο οι συλλογικοί αγώνες για μία δημιουργική ουτοπία, δηλαδή, για να γίνει  ο σημερινός χαοτικός, αβέβαιος, αντιφατικός, ανταγωνιστικός, άδικος και επικίνδυνος κόσμος καλύτερος, κοινωνικά δίκαιος, αλληλέγγυος, φιλικός με το περιβάλλον και ειρηνικός, μπορούν να τον σώσουν και να τον βελτιώσουν.

Ιδιαίτερα μάλιστα σήμερα, όταν ο Πρόεδρος της ιμπεριαλιστικής υπερδύναμης, των ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ με απειλές και στρατιωτικές επεμβάσεις, με στόχο τον έλεγχο των γεωτρήσεων και των αποθεμάτων για υδρογονάνθρακες και σπάνιες γαίες, γκρεμίζει το διεθνές δίκαιο, που θεσπίστηκε μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο για να αποφευχθεί ένα τρίτος απόλυτα πιο καταστροφικός για την ανθρωπότητα, επιβάλλει «το δίκαιο της ισχύος», διακηρύσσοντας το κυνικό δόγμα  ότι «δίκαιο είναι το δικό μου μυαλό και η δική μου ηθική».

Επιμένω στην αναγκαιότητα του συλλογικού αγώνα, όχι μόνο γιατί δίνει ηθικό νόημα στη ζωή μας, όταν αγωνιζόμαστε για ένα καλύτερο κόσμο, που το πιθανότερο είναι να μην προλάβουμε οι ίδιοι να τον ζήσουμε, αλλά και γιατί έχω την πεποίθηση ότι το προδιαγεγραμμένο από τα μεγάλα οικονομικά και γεωπολιτικά συμφέροντα σκοτεινό παρόν και μέλλον της ανθρωπότητας και του πλανήτη δεν είναι αναπόφευκτο. Μπορεί να ανατραπεί και να αλλάξει. από τη συλλογική δράση των ανθρώπων. 

Το καλύτερο, που μας προσφέρει η περιπέτεια της θνητής ζωής μας, είναι η ανεξάντλητη ικανότητα της πραγματικότητας να αλλάζει και να μας εκπλήσσει.

Και όπως ο νομπελίστας ποιητής μας Οδ. Ελύτης γράφει στο ποίημά του για την άνοιξη:

«Την άνοιξη αν δεν την βρεις την φτιάχνεις. 

Με εκείνα τα χρώματα που σημαίνουν αρμονία.

Με εκείνο το φως, που μπορεί να σου δώσει Παράδεισο.

Και με εκείνα τα λουλούδια που μυρίζουν ζωή.

Ναι την φτιάχνεις.

Με εκείνο το άρωμα της αθάνατης, Ελπίδας.

Με εκείνα τα όνειρα που θα σε γεμίσουν υποσχέσεις.

Και με εκείνα τα χαμόγελα που θα σου δείξουν πως πρέπει να ζεις».

Νίνα μου συγχαρητήρια! 

Εύχομαι από καρδιάς το πρώτο βιβλίο σου να είναι καλοτάξιδο, να είσαι πάντα καλά στην υγεία σου, να έχεις δημιουργική και όμορφη διαδρομή στη ζωή σου και να γράψεις με το καλό και άλλα τέτοια καλά και χρήσιμα βιβλία.

Share on Google Plus