Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Η ΜΥΡΜΙΓΚΙΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ-Γράφει ο Παναγιώτης Χολής

Η ΜΥΡΜΙΓΚΙΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ Ήμουν περίπου είκοσι πέντε χρονών όταν, στη δουλειά μου, γνώρισα έναν αγαπημένο φίλο, μεταφραστή της Ισπανικής λογοτεχνίας, τον Βασίλη, καλή του ώρα όπου και αν είναι. Στα διαλείμματα της εργασίας και στις εξόδους μας μιλούσαμε αδιάκοπα για τον άνθρωπο, για τη ζωή, για τη φιλοσοφική θεώρησή της και για όλα εκείνα που μας απασχολούσαν τότε και, όπως αποδείχθηκε αργότερα, δεν έπαψαν ποτέ να μας απασχολούν. Κάποια στιγμή, μέσα από αυτές τις συζητήσεις, άρχισα να παρατηρώ περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο κινούνταν οι άνθρωποι στην καθημερινότητά τους.
διαβαστε περισσοτερα

Το κεφαλομάντηλο της γυναίκας στο Ξηρόμερο Ένδυμα, σύμβολο, μνήμη. Γράφει η Μαρία Ν. Αγγέλη Δρ Κοινωνικής Λαογραφίας

Εικόνα:  Η Γιαννούλα Λιβάνη – Κονιώση, η  «Βασίλαινα».Κάθεται η γιαγιά  μου στην αυλή, με το μαύρο της μαντήλι χαμηλωμένο. Σύμβολο της χηρείας και των γηρατειών της. Τα χέρια της, που δούλεψαν  σκληρά μια ολόκληρη ζωή, είναι τώρα σταυρωμένα στην ποδιά της. Κοιτάζει τον  φακό  με τη  σεμνότητα που τη χαρακτήριζε πάντα…Γράφει η Μαρία Ν. ΑγγέληΔρ Κοινωνικής Λαογραφίαςagelimaria @yahoo.gr


Η μάνα μου φοράει τσεμπέρισαν τις μανάδες τις παλιές.Παίρνει την Παναγιά απ’ το χέρικαι τρέχουνε στις γειτονιέςκαι σμίγουνε με τον κοσμάκηπου λέει το ψωμί ψωμάκι.Λευτέρης Παπαδόπουλος, «Η μάνα μου»   Στην αγροτική κοινωνία του Ξηρομέρου το κεφαλομάντηλο αποτέλεσε, για πολλές δεκαετίες, αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής γυναικείας ενδυμασίας. Ήταν πρακτικό και απαραίτητο, προσαρμοσμένο στις συνθήκες της ζωής στην ύπαιθρο και τις ανάγκες της γυναικείας εργασίας. Το φορούσε στο σπίτι, στο χωράφι, στη στάνη. Το φορούσε το πρωί που ξεκινούσε τη δουλειά της και το κρατούσε στο κεφάλι της μέχρι το βράδυ, όταν θα…
διαβαστε περισσοτερα

«Μάνα μου καπνοφύτισσα…». Οι αφανείς ηρωίδες της αιτωλοακαρνανικής γης. Γράφει η Μαρία Ν. Αγγέλη Δρ Κοινωνικής Λαογραφίας

Μάνα μου, καπνοφύτισσα, το κλαρωτό φουστάνικατάμαυρο σου τόβαψε, μουντό σαν καταχνιά,η πικρή κόλλα του καπνού. Φαρμακερό βοτάνι,όλα της τα φαρμάκωσες ζήση, ψυχή, καρδιά [...]                                                 Πάνος Χατζόπουλος, «Βραχωρίτικο»
Κυρίες και κύριοι, επέλεξα να ξεκινήσω με αυτούς τους στίχους του Π. Χατζόπουλου ο οποίος στο πρόσωπο της καπνοφύτισσας μάνας αναγνωρίζει μια ολόκληρη γενιά γυναικών της Αιτωλοακαρνανίας.Η ποίηση, πολλές φορές, κατορθώνει να διασώσει όσα η επίσημη ιστορία αφήνει στο περιθώριο. Εκεί όπου τα αρχεία καταγράφουν ποσότητες καπνού, εξαγωγές και οικονομικά μεγέθη, ο ποιητής καταγράφει τον άνθρωπο. Τη μάνα. Τη γυναίκα που ξημέρωνε στο καπνοχώραφο. Αυτή τη γυναίκα επιθυμούμε να τιμήσουμε σήμερα στο Καινούργιο Αιτωλ/νίας.
διαβαστε περισσοτερα

Η μαγειρική του εργένη- Γράφει ο Παναγιώτης Ηλ. Χολής

Η μαγειρική του εργένηΠερνώντας από μια λαϊκή, είδα στον πάγκο, καλοστημένες, με τάξη και ομορφιά, μελιτζάνες φλάσκες. Τις λιμπίστηκα, να σας πω την αλήθεια. Η εικόνα αυτή μου έφερε αυτόματα στη σκέψη το μαγείρεμά τους στη μικρή γκαρσονιέρα της Καλλιθέας, όπου έμενα με τον αδερφό μου, κάπου εκεί στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Νεαρότατος και εργένης. Εσωτερικός «μετανάστης», όπως χιλιάδες άλλα παιδιά και εκατοντάδες συγχωριανοί και κοντοχωριανοί.
διαβαστε περισσοτερα

«Το σάπιο σκ(ου)τί δεν παίρνει μπάλωμα». H λαϊκή σοφία του Ξηρομέρου σε μια «περίλαμπρη» φράση Γράφει η Μαρία Ν.Αγγέλη

Εικόνα: το εξωκλήσι της Παναγίας στα Βλυζιανά Ξηρομέρου «Να γυρίζεις την Ελλάδα, με τεντωμένο το αυτί, ν΄ακούς από το στόμα του λαού τη λέξη παρθένα ακόμα, χιλιάδες χρόνια αμουντζάλωτη από το μελάνι, και να την παίρνεις μαζί σου, όπως κλέφτουμε τη γυναίκα που αγαπούμε, με κουρσάρικη αναγάλλια! Να σκαρφαλώνεις βουνά, να πεινάς, να διψάς, να’σαι κατάκοπος, και ξαφνικά να τα ξεχνάς όλα γιατί αντάμωσες ένα βοσκό και σε φίλεψε μιαν άγνωστη  «περίλαμπρη» λέξη!» Ν. Καζαντζάκη, Ταξιδεύοντας, Αγγλία, Εκδόσεις Ελ. Καζαντζάκη, Αθήνα 1964, σ. 106.
διαβαστε περισσοτερα

Στραπατσάδα: η νοστιμιά της απλότητας-Γράφει η Μαρία Ν. Αγγέλη

Στραπατσάδα: η νοστιμιά της απλότητας«Πίσω από απλά πράγματα κρύβομαι, για να με βρείτε»

Γράφει η Μαρία Ν. Αγγέλη

Μια ντομάτα από τον κήπο, κόκκινη σαν δειλινό,μέσ’τη γεύση της κρατάει τη ζωή μου στο χωριό.Η στραπατσάδα είναι από τα πιο απλά και γνωστά φαγητά της ελληνικής κουζίνας. Με λίγα υλικά, ντομάτα, αυγά, τυρί και λάδι, αποτέλεσε ένα συνηθισμένο γεύμα των αγροτικών οικογενειών. Η αξία της βρίσκεται στην ποιότητα των υλικών και στη σύνδεση με την καθημερινή ζωή της υπαίθρου.
διαβαστε περισσοτερα

Η ποδιά της Ξηρομερίτισσας: Το «φυλαχτό» του μόχθου «Κρύψε με στην ποδιά σου» Κ. Παλαμάς Γράφει η Μαρία Ν. Αγγέλη

Εικόνα: Γυναίκα με την «μπροστοποδιά» της. Αρχείο της Google.Γράφει η Μαρία Ν. Αγγέλη


Η ποδιά της μάνας και της γιαγιάςμας χωρούσε μια ολόκληρη ζωή. Στην αγροτική κοινωνία του Ξηρομέρου η ποδιά ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής ενδυμασίας της γυναίκας. Φοριόταν πάνω από το φόρεμα και την ακολουθούσε σε όλες τις δουλειές της ημέρας. Ήταν το ρούχο της καθημερινής ζωής. Στο Λεξικό Λευκάδας βρίσκουμε τον ορισμό: «Ποδιὰ /ἡ/ (ποῦς, πόδειον) = ἐμπροσθέλλα (φθάνουσα μέχρι τῶν γονάτων) ἀπαραίτητος εἰς τὴν ἐγχωρίαν ἀμφίεσιν τῶν γυναικῶν» (https://lexikolefkadas.gr).
διαβαστε περισσοτερα

Παναγιώτης Ηλ. Χολής- Φτιάχνοντας φούρνους στον κήπο της γιαγιάς

Φτιάχνοντας φούρνους στον κήπο της γιαγιάς Κάπου στα μέσα της δεκαετίας του '70, με αρχές του '80, πιτσιρίκια ακόμη, ψάχναμε συνεχώς καινούργιους τρόπους να γεμίσουμε τις μέρες μας με παιχνίδι και διασκέδαση στα φτωχικά, αλλά τίμια χωριά μας. Το ποδόσφαιρο, τα καροτσινια, η σκλάβα, το ντόριανο, τα βόλια, οι αμάδες και τόσα άλλα παιχνίδια της εποχής δεν μας αρκούσαν πάντα. Θέλαμε κάτι διαφορετικό.
διαβαστε περισσοτερα

ΘΥΜΗΣΕΣ ΚΑΠΝΟΥ(αρμάθιασμα-μπελόνιασμα)

Αρμάθιασμα του καπνού ( μπελόνιασμα βελόνιασμα -παραδοσιακή διαδικασία περάσματος των φύλλων καπνού σε βελόνες πριν ακόμα έρθουν η μηχανές) ποιος άραγε από τους παλαιότερους   δεν θυμάται ;Τέτοια εποχή όταν ο καπνός ωρίμαζε άρχιζε το μάζεμα και το (αρμάθιασμα-μπελόνιασμα)Για μπάνια ούτε λόγος
διαβαστε περισσοτερα

Οι «Λιάστρες» αποτελούν κομμάτι της παραδοσιακής τοπικής ιστορίας του Ξηρομέρου.

Οι «Λιάστρες» αποτελούν κομμάτι της παραδοσιακής τοπικής ιστορίας του Ξηρομέρου. Ο όρος αναφέρεται στις ειδικές απλωσιές –υπαίθριους χώρους ή ράφια– που χρησιμοποιούνταν παλιά στα χωριά της περιοχής (συμπεριλαμβανομένης της Μπαμπίνης) για το άπλωμα και την αποξήρανση των καπνών στον ήλιο, μια βασική αγροτική δραστηριότητα της εποχής.Στην παραπάνω φωτογραφία (Μπαμπίνη 1984) ο εικονιζόμενος στη λιάστρα καπνού με ξύλινες αγκλίτσες   Στάθης Πορτούλης.Ευχαριστούμε το Γεώργιο Σ.Γρίνο για τη γεμάτη αναμνήσεις φωτογραφία. 
διαβαστε περισσοτερα

Τα παιδιά των χωριών και των χωραφιών «Η χαμένη εφηβεία» Γράφει ο Παναγιώτης Ηλ. Χολής

Τα παιδιά των χωριών και των χωραφιών «Η χαμένη εφηβεία» Γράφει ο Παναγιώτης Ηλ. Χολής Στη νεότερη ελληνική ιστορία υπάρχει μια γενιά που μεγάλωσε σιωπηλά, χωρίς να  καταγραφεί επαρκώς στα βιβλία. Είναι τα παιδιά των χωραφιών. Παιδιά που  γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στην ελληνική ύπαιθρο, κυρίως από τη δεκαετία του  1940 έως και τα τέλη της δεκαετίας του 1970, κυρίως σε χωριά της χώρας μας. 

διαβαστε περισσοτερα

Η ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ KTHNOΤΡΟΦΙΑ ΣΤΟ ΞΗΡΟΜΕΡΟ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Ο ΤΣΟΠΑΝΗΣ, ΤΟ ΚΟΠΑΔΙ ΚΑΙ Η ΒΟΣΚΗ… Γράφει η Μαρία Ν. Αγγέλη

Εικόνα: Kοπάδι γιδιών του Δημήτρη (Τάκη) Ν. Καβούνου στο Αρχοντοχώρι Ξηρομέρου. Τοποθεσία «Μέγα δέντρο» (Μεδεντρό).
Αφιερωμένο στους τσοπάνηδες του Ξηρομέρου  και όλης της Ελλάδας,στους ανθρώπους που κρατούν ζωντανή την παράδοση και τον τόπο,που παλεύουν καθημερινά με τις δυσκολίες της υπαίθρου…Και σήμερα στέκονται στα μπλόκα ζητώντας Αξιοπρέπεια και Δικαιοσύνη!
διαβαστε περισσοτερα

H τσοπάνισσα του Ξηρομέρου: Η αφανής ηρωίδα της υπαίθρου. Μια ζωή λιτή, σκληρή, αξιοπρεπής. Γράφει η Μαρία Ν. Αγγέλη

Εικόνα: Η τσοπάνισσα Παναγιώτα Δοκανίκη στα Βλυζιανά Ξηρομέρου, το 2000. «Μια εικόνα,χίλιες λέξεις».Γράφει η Μαρία Ν. Αγγέλη
Στις πλαγιές, στα βοσκοτόπια και στα κακοτράχαλα μονοπάτια του Ξηρομέρου, εκεί όπου άκμασε η κτηνοτροφία, γεννήθηκε και ρίζωσε μια από τις πιο δυνατές φιγούρες της ελληνικής υπαίθρου: η τσοπάνισσα.  Γυναίκα της υπακοής, της αντοχής, της καθημερινής πάλης για την επιβίωση της οικογένειας και των ζώων, στάθηκε για δεκαετίες, ο ακρογωνιαίος λίθος της παραδοσιακής κτηνοτροφίας της περιοχής.
διαβαστε περισσοτερα

Η Βαρβάρα* μεσ’ στο κρύο. Γράφειο Παληγεώργος Γεώργιος

ΠΗΓΗ: Σελίδα facebookΗ Βαρβάρα* μεσ’ στο κρύο,όλο σκέρτσο κι όλο μπρίο, λάμπει κι όλους μας κερνάει και τους έρωτες τρυγάει. *Το γλύκισμα της φωτογραφίας στη Βόρεια Ελλάδα το λένε Βαρβάρα. Στα Τούρκικα λέγεται ασουρές. Στη Μέση Ανατολή είναι γνωστό ως το γλυκό του Νώε. Πολυκαλοχρονίσματα στη Βαρβάρα που γιορτάζει, σήμερα 4 Δεκέμβρη.
διαβαστε περισσοτερα
check page rank
.....................................................................................................................