Tο πρόσφατο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ ανέδειξε ένα κρίσιμο πολιτικό ερώτημα: γιατί απουσίαζε η ίδια η κοινωνία;
Δεν πρόκειται για μια τυπική οργανωτική επιλογή, αλλά για μια βαθιά πολιτική στάση. Από τις διαδικασίες έλειψαν οι θεσμικοί φορείς στο σύνολό τους — η αυτοδιοίκηση, οι επιστημονικοί και επαγγελματικοί σύλλογοι, τα επιμελητήρια, οι κοινωνικές και προοδευτικές δυνάμεις. Δηλαδή, όλες εκείνες οι δυνάμεις που ιστορικά συγκροτούσαν τη ραχοκοκαλιά της κοινωνικής εκπροσώπησης του χώρου.
Την ίδια στιγμή, η πραγματικότητα της κοινωνίας αποτυπώθηκε καθαρά σε διαδικασίες όπως οι εκλογές της ΓΣΕΕ, όπου αναδείχθηκαν υπαρκτοί συσχετισμοί και εκπροσωπήσεις. Αντί όμως αυτή η εικόνα να αποτελέσει βάση διαλόγου, αγνοήθηκε. Το συνέδριο δεν συνομιλεί με την κοινωνία — λειτουργεί παράλληλα και ανεξάρτητα από αυτή.
Στη θέση της συμμετοχής, κυριάρχησε μια ελεγχόμενη «αυτοοργάνωση». Στην πράξη, όχι ως άνοιγμα, αλλά ως φίλτρο. Ένα σύστημα επιλογής που επέτρεψε τη διαμόρφωση προαποφασισμένων συσχετισμών, την επιβολή «γραμμών» και τον περιορισμό κάθε διαφορετικής φωνής. Ο διάλογος περιορίστηκε και η διαδικασία μετατράπηκε σε επιβεβαίωση ειλημμένων αποφάσεων.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ανάδειξη προσώπων χωρίς σαφή κοινωνική και πολιτική διαδρομή –οι γνωστοί πλέον «Αριστείδηδες»– δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά συνέπεια. Πρόσωπα που δεν προκύπτουν από τη βάση της κοινωνίας, αλλά από εσωτερικούς μηχανισμούς, χωρίς λογοδοσία και χωρίς εμφανή εκπροσώπηση. Το ερώτημα «ποιον εκφράζουν» παραμένει αναπάντητο.
Ένα πραγματικά θεσμικό και κοινωνικό συνέδριο θα σήμαινε κάτι διαφορετικό: συμμετοχή, πολυφωνία, σύγκρουση απόψεων, αλλά και πραγματική πολιτική νομιμοποίηση. Και ίσως αυτό ακριβώς ήταν που αποφεύχθηκε. Γιατί ένα τέτοιο συνέδριο δεν ελέγχεται εύκολα.
Το αποτέλεσμα είναι ένα κόμμα πιο κλειστό, πιο ελεγχόμενο και λιγότερο αντιπροσωπευτικό. Ένας κομματικός μικρόκοσμος που αυτοαναπαράγεται, απομακρυνόμενος από τις κοινωνικές του ρίζες.
Αν αυτή είναι η επιλογή, τότε το ζήτημα δεν αφορά μόνο το ίδιο το κόμμα. Αφορά την ποιότητα της δημοκρατικής εκπροσώπησης. Γιατί χωρίς τη συμμετοχή των θεσμικών φορέων, της αυτοδιοίκησης και των κοινωνικών δυνάμεων, η πολιτική χάνει το βασικό της έρεισμα: την ίδια την κοινωνία.
*Ο Χρήστος Τρυφιάτης είναι πρώην πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Πειραιά
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Τα κείμενα των αναγνωστών που δημοσιεύονται εκφράζονται από τους ιδίους και δεν υιοθετούνται κατά ανάγκη από το παρόν ιστολόγιο.